వాక్య పరివర్తన
Transforming sentences

ఒకే విషయాన్ని మీరు ఇప్పటికే రెండు మూడు రకాలుగా చెప్పగలరు — 'రవి ఇంటికి వచ్చాడు. రవి భోజనం చేశాడు' అని కూడా చెప్పవచ్చు, 'రవి ఇంటికి వచ్చి భోజనం చేశాడు' అని కూడా చెప్పవచ్చు. అర్థం ఒకటే, రూపం వేఱు. ఆ మార్పునే వాక్య పరివర్తన అంటారు.

You can already say the same thing in more than one shape: రవి ఇంటికి వచ్చాడు. రవి భోజనం చేశాడు — or, in one breath, రవి ఇంటికి వచ్చి భోజనం చేశాడు. The sense has not moved; only the packaging has. Grammar calls that వాక్య పరివర్తన, and the last four lessons have given you every part you need to do it deliberately.

అర్థం మారితే అది పరివర్తన కాదు, వేఱే వాక్యం. కాబట్టి ప్రతి మార్పు తరువాత 'ఇది మొదటి వాక్యం చెప్పిందే చెబుతోందా?' అని ఒకసారి సరిచూసుకోవాలి.

The whole test of a transformation is that the meaning is untouched. If your rewrite says even slightly something else, you have not transformed the sentence, you have replaced it. Check every rewrite against the original before you accept it.

కర్తరి: రాముడు విల్లు విరిచాడు. కర్మణి: రామునిచేత విల్లు విరువబడెను. కర్త 'రాముడు' తృతీయా విభక్తిలోకి వెళ్ళింది, క్రియ '-బడు' తీసుకుంది.

Active: రాముడు విల్లు విరిచాడు. Passive: రామునిచేత విల్లు విరువబడెను. Two things move together — the agent drops into the తృతీయా with చేత, and the root picks up -బడు. In modern prose the same pair looks like ఉపాధ్యాయుడు పాఠం చెప్పాడు and ఉపాధ్యాయునిచేత పాఠం చెప్పబడింది.

'పిల్లలు పాట పాడారు' అన్నప్పుడు క్రియ కర్త 'పిల్లలు'తో అన్వయించి 'పాడారు' అయింది. 'పిల్లలచేత పాట పాడబడింది' అన్నప్పుడు క్రియ కర్మ 'పాట'తో అన్వయించి 'పాడబడింది' అయింది. అయితే తెలుగు సహజ నుడికారంలో కర్తరి ప్రయోగమే ఎక్కువ; కర్మణిని అవసరమైనప్పుడే వాడాలి.

Watch the agreement follow the promotion: పిల్లలు పాట పాడారు (verb agrees with the children) becomes పిల్లలచేత పాట పాడబడింది (verb agrees with పాట). One caution worth more than the rule itself: idiomatic Telugu strongly prefers the active. Use the passive when the agent genuinely does not matter, not as a default.

వచ్చాడు → వచ్చి, చదివాడు → చదివి, చూశాడు → చూసి. చివరి క్రియ ఒక్కటే సమాపకంగా మిగులుతుంది; పురుష వచన ప్రత్యయాలన్నీ దానిమీదే ఉంటాయి.

Turn every verb but the last into a converb — వచ్చాడు into వచ్చి, చదివాడు into చదివి — and let the final verb alone carry the person and number. That single move is how short Telugu sentences become the long, smooth ones of written prose.

రూపం మారినా అన్వయం చెడకూడదు. 'పెద్ద ఇల్లు' పరివర్తన తరువాత కూడా 'పెద్ద' 'ఇల్లు'కే విశేషణంగా ఉండాలి; క్రియ ఎవరిదో ఆ కర్తతోనే సమన్వయించాలి.

A transformation may move words but it may not break the links between them. The adjective must still belong to its noun, and the verb must still agree with whatever it now agrees with. When a rewrite feels wrong but you cannot say why, it is almost always the అన్వయం that has snapped.