పాఠ్యక్రమం → Level 12 · వాక్యం-ఛందస్సు → పాఠం 5

Level 12 · Lesson 5

ప్రత్యక్ష, పరోక్ష కథనం
Direct and indirect speech

చెప్పిన మాటను ఉన్నది ఉన్నట్లుగా ఉద్ధరిస్తే ప్రత్యక్ష కథనం; దానికి 'అని' చేర్చి కథకుని మాటగా మారిస్తే పరోక్ష కథనం.

Quoting someone's words as they stood, and turning that quotation into a report with అని.

గుర్తు చేసుకోండి · You already know this

ఐదవ స్థాయిలో కథ చెబుతూ మీరు ఇలాంటి వాక్యాలు ఎన్నో వాడారు — 'నేను రేపు వస్తాను' అని రవి చెప్పాడు; వర్షం వస్తుందని అనుకున్నాను. ఈ రెండు వాక్యాలలో ఒకే పని జరుగుతోంది: ఇంకొకరి మాటను మీ వాక్యంలో కూర్చడం. తెలుగు దానికి వాడే ఒక్క పనిముట్టు 'అని'.

You have been reporting other people's words since Level 5: 'నేను రేపు వస్తాను' అని రవి చెప్పాడు and వర్షం వస్తుందని అనుకున్నాను. Both sentences do the same job — they fit somebody else's words inside your own sentence — and both do it with one small tool, అని. This lesson names the two ways of doing it and shows exactly what changes when you move from one to the other.

సూత్రాలు · The rules

చెప్పినవారి మాటలను ఏ మార్పూ లేకుండా ఉన్నవి ఉన్నట్లుగా ఉద్ధరించి చెబితే అది ప్రత్యక్ష కథనం; ఆ ఉద్ధరణ తరువాత 'అని' అనే అవ్యయం, దాని తరువాత చెప్పు, అను, అడుగు వంటి క్రియ నిలుస్తాయి.
సూత్రం 1

ఉదా: రవి 'నేను రేపు వస్తాను' అని చెప్పాడు. ఇక్కడ 'నేను' అంటే రవి; ఆ మాట రవి నోటిదే కాబట్టి అది అలాగే నిలిచింది.

In రవి 'నేను రేపు వస్తాను' అని చెప్పాడు the నేను is Ravi, not you. The quotation is a sealed box: person, tense and word order inside it stay exactly as the speaker uttered them, and అని closes the box.

ఉద్ధరణ చిహ్నాలు తీసివేసి, చెప్పబడిన మాటను కథకుని దృష్టి నుంచి తిరిగి చెబితే అది పరోక్ష కథనం.
సూత్రం 2

ఉదా: రవి తాను రేపు వస్తానని చెప్పాడు. ఇప్పుడు మాట రవిది కాదు, కథకునిది; అందుకే 'నేను' పోయి 'తాను' వచ్చింది.

Now the sentence is yours, not Ravi's, so the deictic words are reset to your point of view: నేను becomes తాను, and a today inside the quotation would become ఆ రోజు outside it. English calls this backshift; Telugu does the same work but with fewer moving parts.

'అని' ఎప్పుడూ ఉద్ధరణకూ సమాపక క్రియకూ మధ్య నిలుస్తుంది; ఉద్ధరణ చివరి హ్రస్వాచ్చు 'అని' లోని అకారం ముందు లోపిస్తుంది — వస్తుంది + అని → వస్తుందని, వస్తాను + అని → వస్తానని.
సూత్రం 3

ఇది ఎనిమిదవ స్థాయిలో నేర్చుకున్న ఇత్వ, ఉత్వ సంధులే. అందుకే పరోక్ష కథనంలో 'అని' విడిగా కనబడక క్రియకు అతుక్కుపోతుంది.

This is nothing new — it is the ఇత్వసంధి and ఉత్వసంధి of Level 8 doing their ordinary work. That is why అని so often disappears from view in written Telugu: వస్తుంది plus అని surfaces as the single word వస్తుందని.

పరోక్ష కథనంలో ఉత్తమ పురుష 'నేను' స్థానంలో ఆత్మార్థక సర్వనామం 'తాను' వస్తుంది, కానీ క్రియ మాత్రం ఉత్తమ పురుష రూపంలోనే నిలిచిపోతుంది — తాను వస్తానని చెప్పాడు.
సూత్రం 4

'తాను వస్తానని చెప్పాడు' — 'తాను' ప్రథమ పురుష రూపం, కానీ క్రియ 'వస్తాను' ఉత్తమ పురుషలోనే ఉంది. ఇది తెలుగుకే ప్రత్యేకమైన కూర్పు; తప్పు కాదు.

Look closely at తాను వస్తానని చెప్పాడు: the pronoun has shifted to third person but the verb has kept its first-person ending. That mismatch is correct Telugu, not a slip — the reflexive తాను drags the original verb along with it.

ఆజ్ఞార్థక వాక్యాన్ని పరోక్ష కథనంగా మార్చినప్పుడు ఆజ్ఞార్థక రూపానికి 'అని' చేరి -మని అనే రూపం ఏర్పడుతుంది — రమ్ము + అని → రమ్మని.
సూత్రం 5

అమ్మ 'ఇక్కడికి రా' అని పిలిచింది → అమ్మ ఇక్కడికి రమ్మని పిలిచింది. అలాగే తినుము + అని → తినమని, చెప్పుము + అని → చెప్పమని.

Orders report themselves through the ending -మని: రమ్మని చెప్పాడు (he told me to come), తినమని చెప్పింది (she told me to eat), చెప్పమని అడిగాను (I asked him to tell me). Learn the whole ending as one piece and you will never have to rebuild it.

ప్రక్రియ · Step by step

రవి 'నేను రేపు వస్తాను' అని చెప్పాడు → పరోక్ష కథనం
  1. రవి 'నేను రేపు వస్తాను' అని చెప్పాడు — ప్రత్యక్ష కథనం — ఉద్ధరణ యథాతథం
  2. రవి నేను రేపు వస్తాను + అని చెప్పాడు — ఉద్ధరణ చిహ్నాలు తొలగించాం
  3. నేను → తాను — కథకుని దృష్టికి మారడం వల్ల ఆత్మార్థక సర్వనామం
  4. వస్తాను + అని → వస్తానని — ఉత్వసంధి — పదాంతపు ఉకారం లోపించింది
  5. రవి తాను రేపు వస్తానని చెప్పాడు — పరోక్ష కథనం; క్రియ ఉత్తమ పురుషలోనే నిలిచింది
అమ్మ 'ఇక్కడికి రా' అని పిలిచింది → పరోక్ష కథనం
  1. అమ్మ 'ఇక్కడికి రా' అని పిలిచింది — ప్రత్యక్ష కథనం — ఆజ్ఞార్థక ఉద్ధరణ
  2. రా → రమ్ము — ఆజ్ఞార్థకపు పూర్ణ రూపం
  3. రమ్ము + అని → రమ్మని — ఉత్వసంధి; ఆజ్ఞకు -మని రూపం
  4. అమ్మ ఇక్కడికి రమ్మని పిలిచింది — పరోక్ష కథనం

అభ్యాసం · Practice

'సీత నాకు తెలుగు వచ్చునని చెప్పింది' — ఇది ఏ కథనం? Which kind of speech is this sentence?
రవి 'నేను చదువుతాను' అని చెప్పాడు → రవి తాను ________ చెప్పాడు. Turn the quotation into a report.
'అమ్మ నన్ను అన్నం తినమని చెప్పింది' — ఇక్కడ ఉద్ధరణలోని అసలు మాట ఏమిటి? What were the original words behind this report?
వాక్యం కూర్చండి — 'I thought it would rain.' Arrange the words.
ఉద్ధరణను దాని పరోక్ష రూపంతో జతపరచండి. Match each quotation with its reported form.