సంయుక్త వాక్యం
The compound sentence

రెండు స్వతంత్ర ఉపవాక్యాలు సంయోజకంతో కలిస్తే సంయుక్త వాక్యం; ప్రతి ఉపవాక్యమూ తన సొంత సమాపక క్రియను నిలుపుకుంటుంది.

Two independent clauses joined by a connective, each keeping its own finite verb.

గుర్తు చేసుకోండి · You already know this

ఆర్క్ A లో మీరు 'నాకు తెలుగు వచ్చు, కానీ రాయడం రాదు', 'వర్షం పడింది, కాబట్టి ఆట ఆగిపోయింది' వంటి మాటలు అప్పుడే చెప్పారు. ఆ రెండు ముక్కలూ ఒక్కొక్కటీ విడిగా నిలబడగలవు; వాటిని కలిపినది మధ్యలో ఉన్న చిన్న అవ్యయం మాత్రమే. అదే సంయుక్త వాక్యం.

You were already saying నాకు తెలుగు వచ్చు, కానీ రాయడం రాదు and వర్షం పడింది, కాబట్టి ఆట ఆగిపోయింది long before you had a name for them. Cut either sentence at the little word in the middle and both halves survive on their own. That is the whole definition of a compound sentence.

సూత్రాలు · The rules

ఒక కర్తను, ఒక సమాపక క్రియను కలిగి పెద్ద వాక్యంలో ఒక భాగంగా నిలిచే ముక్కను ఉపవాక్యం అంటారు.

సూత్రం 1

రవి వచ్చాడు — ఇది ఒక ఉపవాక్యం; సీత రాలేదు — ఇది రెండవది.

A clause is a stretch with its own subject and its own finite verb.

గత పాఠంలో సమాపక క్రియలను లెక్కపెట్టడం నేర్చుకున్నారు. ఇప్పుడు అదే లెక్క ఉపవాక్యాల లెక్క అవుతుంది — వాక్యంలో ఎన్ని సమాపక క్రియలు ఉంటే అన్ని ఉపవాక్యాలు ఉన్నట్టు.

Last lesson you counted finite verbs to tell a simple sentence from anything else. The same count now tells you how many clauses you have: one samāpaka verb, one ఉపవాక్యం.

ఒకదానిపై మరొకటి ఆధారపడని రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉపవాక్యాలు సంయోజకంతో కలిసిన వాక్యాన్ని సంయుక్త వాక్యం అంటారు.

సూత్రం 2

రవి వచ్చాడు, కానీ సీత రాలేదు.

Independent clauses plus a connective make a compound sentence.

ఇక్కడ కీలకమైన మాట 'స్వతంత్రం'. సంయోజకాన్ని తీసివేసి ఉపవాక్యాలను విడదీయండి — 'రవి వచ్చాడు', 'సీత రాలేదు' అనే రెండు సామాన్య వాక్యాలు మిగులుతాయి. రెండింటిలోనూ ఏదీ తక్కువ కాదు, ఏదీ మరొకదానికి లోబడి లేదు.

The load-bearing word is independent. Take the connective out and pull the clauses apart: రవి వచ్చాడు and సీత రాలేదు are two perfectly good simple sentences. Neither is subordinate to the other, and neither loses anything by standing alone.

ఉపవాక్యాలను కలిపే అవ్యయాన్ని సంయోజకం అంటారు; అది కలిపే విధాన్ని బట్టి సముచ్చయార్థకం, వ్యతిరేకార్థకం, వికల్పార్థకం, హేత్వర్థకం అని విభజిస్తారు.

సూత్రం 3

మరియు; కానీ; లేదా; కాబట్టి, అందుచేత.

Connectives are classed by the relation they set up between the clauses.

సముచ్చయార్థకం రెండు విషయాలనూ కూడబెడుతుంది — 'రవి పాడాడు, సీత కూడా పాడింది'. వ్యతిరేకార్థకం విరోధాన్ని చూపుతుంది — 'కానీ'. వికల్పార్థకం రెండింటిలో ఒకదాన్ని ఎన్నుకోమంటుంది — 'లేదా'. హేత్వర్థకం మొదటిదాన్ని రెండవదానికి కారణంగా నిలబెడుతుంది — 'కాబట్టి', 'అందుచేత'.

సముచ్చయం simply adds: రవి పాడాడు, సీత కూడా పాడింది. కానీ sets one clause against the other. లేదా offers a choice between them. కాబట్టి and అందుచేత make the first the reason for the second. The clauses stay equal in all four; only the relation between them changes.

రాత తెలుగులో 'మరియు' అనే సముచ్చయం వాడుకలో ఉన్నా, మాటల తెలుగులో ఉపవాక్యాలను సంయోజకం లేకుండా వరుసగా చేర్చడమే సహజం.

సూత్రం 4

పిల్లలు ఆడారు, పెద్దలు మాట్లాడారు.

Telugu often coordinates by simple juxtaposition, with no connective at all.

'పిల్లలు ఆడారు, పెద్దలు మాట్లాడారు' అనేది సంయుక్త వాక్యమే — సంయోజకం లేకపోయినా రెండు స్వతంత్ర ఉపవాక్యాలు ఉన్నాయి. 'మరియు' ను ప్రతి చోటా చొప్పించడం ఆంగ్ల నుడికారం; తెలుగులో అది గ్రంథ శైలిలో, జాబితాలలో మాత్రమే సహజం.

పిల్లలు ఆడారు, పెద్దలు మాట్లాడారు is a compound sentence even though nothing joins the halves but a pause. Sprinkling మరియు between every pair of clauses is an English habit; in Telugu it belongs to formal writing and to lists, and elsewhere it sounds translated.

ప్రక్రియ · Step by step

రెండు సామాన్య వాక్యాలు → ఒక సంయుక్త వాక్యం

వర్షం పడింది. — సామాన్య వాక్యం — సమాపక క్రియ ఒకటి
ఆట ఆగిపోయింది. — సామాన్య వాక్యం — సమాపక క్రియ ఒకటి
వర్షం పడింది, కాబట్టి ఆట ఆగిపోయింది. — హేత్వర్థక సంయోజకం చేరింది
సంయుక్త వాక్యం — సమాపక క్రియలు రెండూ అలాగే నిలిచాయి

రవి వచ్చాడు, కానీ సీత రాలేదు — విభజన

రవి వచ్చాడు — మొదటి ఉపవాక్యం — స్వతంత్రం
కానీ — వ్యతిరేకార్థక సంయోజకం
సీత రాలేదు — రెండవ ఉపవాక్యం — స్వతంత్రం
రెండూ విడిగా నిలబడతాయి — అందుకే ఇది సంయుక్తం, సంశ్లిష్టం కాదు

అభ్యాసం · Practice

'నాకు తెలుగు వచ్చు, కానీ రాయడం రాదు' — ఇందులో ఉపవాక్యాలు ఎన్ని? How many clauses are there in this sentence?

'వర్షం పడింది, ________ ఆట ఆగిపోయింది' — ఇక్కడ సరిపోయే సంయోజకం ఏది? Which connective fits here?

సంయుక్త వాక్యం కూర్చండి — 'Ravi came but Sīta did not come.' Arrange into a compound sentence.

ఉపవాక్యాలను కలిపే అవ్యయాన్ని ________ అంటారు. The particle that joins clauses is called…

సంయోజకాన్ని అది తెలిపే సంబంధంతో జతపరచండి. Match each connective with the relation it sets up.