పాఠ్యక్రమం → Level 9 · నామవాచకం-విభక్తి → పాఠం 16

Level 9 · Lesson 16

శబ్ద రూపాలు — పునశ్చరణ
Full declension: review

ఒక మహద్వాచకం, ఒక అమహద్వాచకం — ఎనిమిది విభక్తులలో, రెండు వచనాలలో పూర్తి పట్టిక.

One mahattu noun and one amahattu noun taken right through all eight cases in both numbers.

గుర్తు చేసుకోండి · You already know this

ఈ స్థాయిలో ఇప్పటివరకు విభక్తులను ఒక్కొక్కటిగా చూశాం. ఇప్పుడు వాటిని ఒకే పదం మీద వరుసగా పేర్చి చూద్దాం. ఒక పదం అన్ని విభక్తులలో, రెండు వచనాలలో చూపే పట్టికను శబ్ద రూప పట్టిక అంటారు. ఇదే నామవాచక ప్రకరణానికి ముగింపు.

Lessons 6 to 14 took the cases one at a time. Now watch them stack up on a single word. A table showing one noun through every case in both numbers is a శబ్ద రూప పట్టిక, and running one off by heart is the traditional test that the whole noun chapter has settled. We take రాముడు for the మహత్తు class and పుస్తకము for the అమహత్తు.

సూత్రాలు · The rules

శబ్ద రూప పట్టికకు ఆధారం వికారి రూపం; ప్రథమా, సంబోధనలు తప్ప మిగిలిన విభక్తుల ప్రత్యయాలన్నీ ఆ ఒక్క రూపం మీదే చేరతాయి.
సూత్రం 1

రాముడు అనే మహద్వాచకం వికారి రూపం రాముని-. దాని మీద — ద్వితీయా రాముని, తృతీయా రామునిచేత / రామునితో, చతుర్థీ రాముని కొఱకు, పంచమీ రాముని వలన / రాముని కంటె, షష్ఠీ రామునికి / రాముని యొక్క, సప్తమీ రామునందు, సంబోధన ఓ రాముడా.

Say it as one chain: రాముడు, రాముని, రామునిచేత, రాముని కొఱకు, రాముని వలన, రామునికి, రామునందు, ఓ రాముడా. Only the first and the last are built on రాముడు itself; the six in between all rest on the single oblique stem రాముని-. Learn the stem and the table costs you nothing.

బహువచన ప్రత్యయం చేరాక ఆ బహువచన రూపమే మరొక వికారి రూపాన్ని పొందుతుంది; విభక్తి ప్రత్యయాలన్నీ దాని మీదే చేరతాయి.
సూత్రం 2

బాలుడు → బాలురు. బహువచన పట్టిక — బాలురు, బాలురను, బాలురచేత / బాలురతో, బాలుర కొఱకు, బాలుర వలన, బాలురకు, బాలురయందు, ఓ బాలురారా. సప్తమీలో బాలుర + అందు మధ్య య్ ఆగమంగా వచ్చింది — ఇది మీకు తెలిసిన యడాగమమే.

బాలుడు (boy) makes బాలురు, and every ending then sits on బాలుర-: బాలురను, బాలురతో, బాలుర కొఱకు, బాలురకు, బాలురయందు, ఓ బాలురారా. That య్ in బాలురయందు is not a new ending — it is the యడాగమం of Level 8 filling the gap between two vowels.

ము అంతమయ్యే అమహద్వాచకానికి లు, ల, న అనేవి పరమైనప్పుడు ము లోపించి, ముందున్న అచ్చు దీర్ఘమవుతుంది.
సూత్రం 3

పుస్తకము ఏకవచనం — పుస్తకము, పుస్తకమును, పుస్తకముచేత / పుస్తకముతో, పుస్తకము కొఱకు, పుస్తకము వలన, పుస్తకమునకు, పుస్తకమునందు / పుస్తకాన. బహువచనం — పుస్తకాలు, పుస్తకాలను, పుస్తకాలతో, పుస్తకాల కొఱకు, పుస్తకాల వలన, పుస్తకాలకు, పుస్తకాలలో.

పుస్తకము + లు gives పుస్తకాలు, not పుస్తకములు-with-everything: the ము drops and the a before it lengthens. The same rule gives the locative పుస్తకాన. In today's writing you will see the modern column beside the classical one — పుస్తకం, పుస్తకాన్ని, పుస్తకంతో, పుస్తకం కోసం, పుస్తకం వల్ల, పుస్తకానికి, పుస్తకంలో. Both are standard; keep to one register within a passage.

సంబోధన ప్రథమా విభక్తి సాధారణంగా మహద్వాచకాలకే వాడబడుతుంది; అమహద్వాచకాలకు అది కావ్యాలలో మాత్రమే కనిపిస్తుంది.
సూత్రం 4

ఓ రాముడా, ఓ బాలురారా — ఇవి సహజం. వస్తువులను పిలవడం సాధారణ మాటలో ఉండదు; కానీ కవులు ప్రకృతిని పిలుస్తారు — ఓ చిలుకా! ఓ కోయిలా! అక్కడ అమహద్వాచకానికీ సంబోధన రూపం వస్తుంది.

You call people, not things, so the vocative slot of an అమహత్తు noun usually stays empty. Poets are the exception: ఓ చిలుకా (O parrot), ఓ కోయిలా (O cuckoo). When it does appear, it follows the same rule as any other word — the final vowel lengthens.

ప్రక్రియ · Step by step

రాముడు → రామునికి
  1. రాముడు — ప్రథమా విభక్తి — డు ప్రత్యయం
  2. రాముని- — డు పోయి ని చేరి వికారి రూపం సిద్ధించింది
  3. రాముని + కి — షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం కి చేరింది
  4. రామునికి — రామునితో, రామునందు కూడా ఇదే ఆధారం మీదే
పుస్తకము → పుస్తకాలు
  1. పుస్తకము + లు — బహువచన ప్రత్యయం లు చేరింది
  2. పుస్తక + లు — ము లోపించింది
  3. పుస్తకా + లు — ముందున్న అకారం దీర్ఘమైంది
  4. పుస్తకాలు — సిద్ధ రూపం — పుస్తకాలకు, పుస్తకాలలో ఇదే ఆధారం
ఇల్లు → ఇంటికి
  1. ఇల్లు — ప్రథమా రూపం
  2. ఇంటి- — అక్రమమైన వికారి రూపం — వాడుక వల్లనే తెలియాలి
  3. ఇంటి + కి — షష్ఠీ ప్రత్యయం చేరింది
  4. ఇంటికి — ఇంటిలో, ఇంటితో కూడా ఇలాగే; బహువచనం ఇళ్ళు

అభ్యాసం · Practice

'రాముడు' పదానికి సప్తమీ విభక్తి రూపం ఏది? Which is the locative of రాముడు?
రూపాన్ని దాని విభక్తితో జతపరచండి. Match each form to its case.
పుస్తకము + లు = ________ Form the plural of పుస్తకము.
'బాలురు' అనే బహువచనానికి సంబోధన రూపం ఏది? What is the vocative plural of బాలురు?
వాక్యం రచించండి — 'Rama gave Sita a book.' Arrange the words.