చతుర్థీ విభక్తి
Dative of purpose: కొఱకు, కై

కొఱకు, కై అనేవి చతుర్థీ విభక్తి ప్రత్యయాలు; ఇవి ప్రయోజనాన్ని, ఉద్దేశాన్ని తెలుపుతాయి.

కొఱకు and కై mark purpose and benefit — and why the -కి you already use is a different case.

గుర్తు చేసుకోండి · You already know this

మూడవ స్థాయిలో మీరు 'కోసం' అనే మాటను నేర్చుకున్నారు — 'నీ కోసం ఒక బహుమతి తెచ్చాను', 'పండుగ కోసం కొత్త బట్టలు కొన్నాము'. ఆ వాక్యాలలో పని ఎవరి కోసం, దేని కోసం జరిగిందో చెప్పారు. వ్యాకరణం ఆ అర్థానికి ఒక పేరు పెట్టింది — అదే చతుర్థీ విభక్తి; గ్రంథ భాషలో దానికి 'కొఱకు' అని రూపం.

Since Level 3 you have been saying నీ కోసం ఒక బహుమతి తెచ్చాను and పండుగ కోసం కొత్త బట్టలు కొన్నాము. Each time you were naming the person or the occasion the action was done for. The grammar books give that meaning a name — చతుర్థీ విభక్తి, the fourth case — and in written Telugu they spell its marker కొఱకు, with the బండి ఱ.

సూత్రాలు · The rules

చతుర్థీ విభక్తికి కొఱకు, కై అనేవి ప్రత్యయాలు; ఇది ప్రయోజనాన్ని, ఉద్దేశాన్ని తెలుపుతుంది.

సూత్రం 1

అమ్మ పిల్లల కొఱకు వంట చేసింది; రైతు పంట కొఱకు కష్టపడ్డాడు.

The fourth case has two markers, కొఱకు and కై, and one job: to say what an action is done for.

'పరీక్ష కొఱకు రాత్రంతా చదివాను' — చదవడం అనే పనికి ప్రయోజనం పరీక్ష. 'అమ్మ పిల్లల కొఱకు వంట చేసింది' — వంటకు ప్రయోజనం పిల్లలు. ఎవరి మేలు కొఱకు, దేని సాధన కొఱకు అనే ప్రశ్నకు జవాబు ఇచ్చే పదమే చతుర్థీలో నిలుస్తుంది.

Ask 'what for?' or 'for whose sake?' and the word that answers stands in the fourth case. పరీక్ష కొఱకు రాత్రంతా చదివాను — the studying was for the exam. అమ్మ పిల్లల కొఱకు వంట చేసింది — the cooking was for the children. The case marks the goal of the effort, never the thing the action lands on.

చతుర్థీ ప్రత్యయం ప్రాతిపదికం మీద కాక వికారి రూపం మీద చేరుతుంది; డు అంతమయ్యే మహద్వాచకాలు 'ని' ని పొంది ఆ రూపాన్ని ఇస్తాయి.

సూత్రం 2

రాముడు → రాముని కొఱకు; బాలుడు → బాలుని కొఱకు; పిల్లలు → పిల్లల కొఱకు.

The ending attaches to the oblique stem, not the dictionary form: రాముడు gives రాముని, and only then కొఱకు follows.

గత పాఠంలో నేర్చుకున్న వికారి రూపమే ఇక్కడా పని చేస్తుంది. 'రాముడు కొఱకు' అనడం తప్పు; 'రాముని కొఱకు' అనాలి. బహువచనంలో 'లు' కాస్తా 'ల' అవుతుంది — పిల్లలు కాస్తా పిల్లల కొఱకు. ఒకసారి వికారి రూపం చేతికి వస్తే మిగిలిన విభక్తులన్నీ దానిమీదే చేరతాయి.

The oblique stem you met in the last lessons does all the work here too. రాముడు కొఱకు is wrong; రాముని కొఱకు is right. In the plural the -లు thins to -ల: పిల్లలు becomes పిల్లల కొఱకు. Learn the oblique once and every remaining case rides on it.

కై అనేది కొఱకు వలెనే చతుర్థీ ప్రత్యయమే; ఇది పూర్వ పదంతో కలిసి ఒకే పదంగా రాయబడుతుంది.

సూత్రం 3

దేశంకై పోరాడారు; నీకై వేచి ఉన్నాను; ప్రజలకై పని చేశాడు.

కై is the same case in a shorter shape, and it is written joined to the word before it: దేశంకై, నీకై, ప్రజలకై.

'కొఱకు' విడిగా నిలుస్తుంది, 'కై' మాత్రం అంటుకుపోతుంది. అర్థంలో భేదం లేదు; పద్యాలలో, నినాదాలలో, గంభీరమైన వచనంలో 'కై' ఎక్కువ వినిపిస్తుంది. 'దేశం కొఱకు పోరాడారు' అన్నా 'దేశంకై పోరాడారు' అన్నా ఒకటే.

కొఱకు stands as its own word; కై glues to the word in front of it. There is no difference in meaning — దేశం కొఱకు పోరాడారు and దేశంకై పోరాడారు say exactly the same thing. కై simply sounds more compact, so verse, slogans and formal prose reach for it.

గమ్యాన్ని, గ్రహీతను తెలిపే కి, కు ప్రత్యయాలను తెలుగు వ్యాకరణం షష్ఠీ విభక్తిలో చేర్చింది; ప్రయోజనాన్ని తెలిపే కొఱకు, కై మాత్రమే చతుర్థీ.

సూత్రం 4

గురువుకు పుస్తకం ఇచ్చాను (షష్ఠీ); గురువు కొఱకు పుస్తకం కొన్నాను (చతుర్థీ).

English says 'for' in both places, but Telugu grammar does not: -కి and -కు belong to the sixth case, and only కొఱకు and కై make the fourth.

'గురువుకు పుస్తకం ఇచ్చాను' — పుస్తకం చేరింది గురువు దగ్గరికి; అది గ్రహీత. 'గురువు కొఱకు పుస్తకం కొన్నాను' — కొనడం జరిగింది గురువు మేలు కొఱకు; పుస్తకం ఇంకా గురువుకు చేరకపోవచ్చు. ఆంగ్లంలో రెండూ 'for' అయినా తెలుగులో రెండు వేఱు విభక్తులు.

గురువుకు పుస్తకం ఇచ్చాను — the book actually reached the teacher; that is a recipient. గురువు కొఱకు పుస్తకం కొన్నాను — the buying was done for the teacher's benefit, and the book may not have reached anyone yet. English blurs the two under 'for'; Telugu keeps them in different cases, so choose by the sense, not by the English.

ప్రక్రియ · Step by step

రాముడు + కొఱకు అంటే రాముని కొఱకు

రాముడు — ప్రాతిపదికం — ప్రథమా విభక్తి రూపం
రామున్- — డు లోపించి వికారి రూపం సిద్ధమవుతుంది
రాముని — వికారి రూపంలో 'ని' చేరుతుంది
రాముని కొఱకు — చతుర్థీ ప్రత్యయం కొఱకు చేరింది — ప్రయోజనార్థం

దేశము + కై అంటే దేశముకై

దేశము — ప్రాతిపదికం
దేశము + కై — చతుర్థీ ప్రత్యయం కై చేరుతోంది
దేశముకై — కై పూర్వ పదంతో కలిసి ఒకే పదమవుతుంది
దేశంకై — వాడుక రూపం — ము కాస్తా సున్న అవుతుంది

అభ్యాసం · Practice

ప్రయోజనాన్ని తెలిపే విభక్తి ఏది? Which case marks purpose?

'రాముడు' కు కొఱకు చేరితే సరైన రూపం ఏది? Add కొఱకు to రాముడు.

అమ్మ పిల్లల ________ వంట చేసింది. Mother cooked for the children.

'గురువుకు పుస్తకం ఇచ్చాను' — ఇందులోని -కు ఏ విభక్తి? Which case is the -కు in గురువుకు పుస్తకం ఇచ్చాను?

జతపరచండి. Match each term with its sense.