ప్రథమా విభక్తి
Nominative: డు, ము, వు, లు

'రాముడు వచ్చాడు', 'పుస్తకము ఉంది', 'గురువు చెప్పారు', 'చెట్లు పెరిగాయి' — ఈ నాలుగు వాక్యాల్లో కర్తలను చూడండి. రాముడు, పుస్తకము, గురువు, చెట్లు — నాలుగూ నాలుగు వేర్వేరు అక్షరాలతో ముగిశాయి: డు, ము, వు, లు. ఇది యాదృచ్ఛికం కాదు. అవే ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయాలు.

Look at the subjects of రాముడు వచ్చాడు, పుస్తకము ఉంది, గురువు చెప్పారు, చెట్లు పెరిగాయి. They end in four different syllables — డు, ము, వు, లు — and that is no accident. Those four are the markers of the first case, and every Telugu noun you have ever met in its dictionary shape is already wearing one of them.

నిఘంటువులో పదాన్ని వెతికినప్పుడు కనిపించే రూపం ఇదే. వాక్యంలో పని చేసేవాడు — కర్త — ఎప్పుడూ ప్రథమా విభక్తిలోనే ఉంటాడు; ఆ కర్తనే క్రియ అనుసరించి తన రూపాన్ని నిర్ణయించుకుంటుంది.

This is the shape a word wears in the dictionary, and the shape the doer of the action always wears in a sentence. It is also the form the verb watches: రాముడు వచ్చాడు but చెట్లు పెరిగాయి — the ending on the verb is chosen by the noun standing in ప్రథమా.

రాముడు, బాలుడు, తమ్ముడు, ఉపాధ్యాయుడు, వాడు — అన్నీ మహద్వాచక పుంలింగ ఏకవచన రూపాలే. ఇదే 'డు' ఈ స్థాయి మొదట్లో నేర్చుకున్న మహత్తు విభాగానికి కంటికి కనిపించే గుర్తు: పదం చివర డు ఉందంటే అది మనిషిని తెలిపే మాట అని దాదాపు ఖాయం.

రాముడు, బాలుడు, తమ్ముడు, ఉపాధ్యాయుడు, వాడు are all mahat masculine singulars. That final డు is the visible badge of the mahat class you met earlier in this level: see a డు and you are almost certainly looking at a word for a man.

ధనము, వనము, పుస్తకము, ఫలము, గృహము — ఇవన్నీ 'ము' ప్రత్యయం చేరినవే. గురువు, విష్ణువు, భానువు, ధేనువు — ఇవి 'వు' చేరినవి, ఎందుకంటే వాటి ప్రాతిపదికం ఉకారంతో ముగుస్తుంది. గ్రాంథికంలో ధనము అని రాస్తారు, నేటి వ్యావహారికంలో అదే మాట ధనం అవుతుంది; రెండూ ఒకే విభక్తి రూపమే.

ధనము, వనము, పుస్తకము, ఫలము, గృహము all carry ము. గురువు, విష్ణువు, భానువు, ధేనువు carry వు, because their stems end in u. In modern writing the ము of the first group is regularly reduced to a final anusvāra — the same case form in a newer coat, so treat them as one.

బహువచన పాఠంలో 'లు' ను వచన ప్రత్యయంగా చూశారు; ఇక్కడ అదే 'లు' ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయాల జాబితాలో నాలుగవదిగా నిలుస్తుంది. మహత్తు అమహత్తు రెండింటికీ ఇదే ఒకటే రూపం: పిల్లలు వచ్చారు, చెట్లు పెరిగాయి — తేడా క్రియలో మాత్రమే కనిపిస్తుంది. అలాగే డు, ము, వు, లు లోని చివరి ఉకారానికి ఉత్వ సంధి నిత్యంగా జరుగుతుందని ఎనిమిదవ స్థాయిలో నేర్చుకున్నారు: వాడు + ఇచ్చెను = వాడిచ్చెను.

You met -లు as the plural marker earlier in this level; here it takes its place as the fourth marker of the first case, doing both jobs at once. It is the same for mahat and amahat — పిల్లలు వచ్చారు, చెట్లు పెరిగాయి — and only the verb shows the difference. Remember too that the final u of ḍu, mu, vu, lu drops before a vowel by utva-sandhi: వాడు + ఇచ్చెను gives వాడిచ్చెను.