విభక్తి అంటే ఏమిటి?
What a case is

మూడవ స్థాయి నుంచి మీరు వాడుతున్న వాక్యాలే చూడండి — 'సీతకు ఇచ్చాను', 'కలంతో రాశాను', 'ఇంట్లో ఉన్నాను', 'వర్షం వలన ఆగిపోయాను'. పదాల చివర చేరిన -కు, -తో, -లో, -వలన అనే చిన్న ముక్కలే వాక్యంలో ఎవరు ఎవరికి ఏమిటి అన్నదంతా చెబుతున్నాయి. వాటికి పేరు 'విభక్తి'. ఈ పాఠంలో ఆ పేరును, వాటిని లెక్కించే క్రమాన్ని నేర్చుకుంటాం.

Since Level 3 you have been saying సీతకు ఇచ్చాను, కలంతో రాశాను, ఇంట్లో ఉన్నాను, వర్షం వలన ఆగిపోయాను. The whole meaning of who did what to whom sits in those small tails: -కు, -తో, -లో, -వలన. The grammarians call such a tail a విభక్తి, and they count them in a fixed order that every Telugu grammar book, dictionary and school exam assumes you know. This lesson gives you the order and the vocabulary for talking about it.

ఆంగ్లంలో ఈ పని పదాల వరుస చేస్తుంది; తెలుగులో ప్రత్యయం చేస్తుంది. అందుకే తెలుగులో పదాలను ముందూ వెనుకా మార్చినా అర్థం చెడదు — 'రాముడు సీతను చూశాడు', 'సీతను రాముడు చూశాడు' — రెండూ ఒకటే. చూసేవాడు రాముడే, ఎందుకంటే -ను సీతకు అంటుకొని ఉంది.

English does this job with word order; Telugu does it with an ending. That is why you may shuffle the words — రాముడు సీతను చూశాడు and సీతను రాముడు చూశాడు mean exactly the same thing. Rāma stays the seer because the -ను is stuck to Sītā, not to him. Move the ending and you move the meaning; move the word and nothing happens.

ప్రత్యయాలను క్రమంగా గుర్తు పెట్టుకోండి — ప్రథమా: డు, ము, వు, లు. ద్వితీయా: ని, ను. తృతీయా: చేత, చే, తోడ, తో. చతుర్థీ: కొఱకు, కై. పంచమీ: వలన, కంటె, పట్టి. షష్ఠీ: కి, కు, యొక్క, లో, లోపల. సప్తమీ: అందు, న. సంబోధన ప్రథమా: ఓ, ఓరీ, ఓయీ, ఓసీ.

Learn the markers with the names: ప్రథమా has డు, ము, వు, లు · ద్వితీయా ni, nu · తృతీయా cēta, cē, tōḍa, tō · చతుర్థీ koṟaku, kai · పంచమీ valana, kaṇṭe, paṭṭi · షష్ఠీ ki, ku, yokka, lō, lōpala · సప్తమీ andu, na · and the vocative ō, ōrī, ōyī, ōsī. Each of the next eight lessons takes one row of this table and opens it out.

కారకాలు ఆరు — కర్త (చేసేవాడు), కర్మ (దేనిమీద జరిగిందో), కరణం (దేనితో జరిగిందో), సంప్రదానం (ఎవరి కోసమో), అపాదానం (దేని నుంచో), అధికరణం (ఎక్కడో). వాక్యంలో ప్రతి నామవాచకానికీ ఇలాంటి ఒక పాత్ర ఉంటుంది.

There are six kārakas: కర్త the doer, కర్మ the thing done to, కరణం the instrument, సంప్రదానం the recipient or beneficiary, అపాదానం the source, and అధికరణం the location. Ask who, whom, with what, for whom, from where, where — and you have named every kāraka in the sentence.

ఒకే ప్రత్యయం వేర్వేరు కారకాలను తెలపవచ్చు — 'కలముతో వ్రాశాడు' అంటే కరణం, 'మిత్రునితో వెళ్ళాడు' అంటే తోడు. అలాగే స్వామ్యాన్ని తెలిపే షష్ఠీ విభక్తి ఏ కారకమూ కాదు; 'రాముని పుస్తకం' అన్నప్పుడు రాముడు క్రియలో పాలుపంచుకోలేదు. అందుకే రెండు పదాలనూ విడివిడిగా వాడాలి.

One ending may carry several roles: -తో is the instrument in కలముతో వ్రాశాడు but simple company in మిత్రునితో వెళ్ళాడు. And the possessive షష్ఠీ is no kāraka at all — in రాముని పుస్తకం Rāma takes no part in any action. So keep the two words apart: name the ending with one, the role with the other.