పాఠ్యక్రమం → Level 4 · కాలాలు → పాఠం 11
Level 4 · Lesson 11 వద్దు — చేయకండి
Telling someone not to
నిషేధ ఆజ్ఞ — చేయకండి, చేయకు, చేయవద్దు.
The prohibitive: how to tell someone politely, or bluntly, not to do something.
వినండి · Listen
గ్రంథాలయంలో
Children, do not talk loudly here. This is a library.
Sorry. We will speak softly.
Do not eat or drink anything here. Eat outside.
All right. Ravi, do not take my book. I need it.
I will not take it. I have an exam tomorrow. I am afraid.
Do not be afraid, Ravi. You studied well yesterday.
Yes. I will read one more lesson.
వివరణ · Explanation
ఆజ్ఞ — చేయండి. నిషేధం — చేయకండి. స్నేహితుడితో — చేయకు. మాట్లాడు, మాట్లాడకు, మాట్లాడకండి.
Last lesson gave you the command: చేయండి, రండి, కూర్చోండి. To turn any of them into 'do not', drop the -ండి, put -కండి on the plain stem and you are done: చేయకండి, రాకండి, కూర్చోకండి, మాట్లాడకండి, వెళ్ళకండి, తినకండి, చూడకండి. To one friend or one child you say -కు instead: చేయకు, రాకు, వెళ్ళకు, తినకు. Nothing else in the sentence changes.
ఇంకొక దారి — చేయవద్దు, రావద్దు, మాట్లాడవద్దు. ఇది అదే వద్దు — 'నాకు కాఫీ వద్దు'లో ఉన్నది.
There is a second way to say the same thing: put వద్దు after the verb — చేయవద్దు, రావద్దు, ఇప్పుడు వెళ్ళవద్దు. This is the very వద్దు you already use for refusing a cup of coffee, and here it refuses an action instead of a thing. In everyday speech the two are interchangeable; వద్దు often sounds a shade more personal, closer to 'please don't'.
మూడు నిషేధాలు — భవిష్యత్తుకు 'రాను', భూతకాలానికి 'రాలేదు', ఆజ్ఞకు 'రాకండి'.
Telugu now has three different 'no' words for you, and each belongs to one form of the verb. About what will happen: రాను, చేయను (I will not). About what happened: రాలేదు, చేయలేదు (did not). About what someone should not do: రాకండి, చేయకండి. Pick by what you are talking about, not by translating the English word 'not'.
పదాలు · Vocabulary
| పదం | Meaning | గమనిక · Note |
|---|---|---|
| చేయకండి | do not do (respectful) | స్నేహితుడితో — చేయకు |
| రాకండి | do not come | రాకు |
| మాట్లాడకండి | do not speak | మాట్లాడకు |
| భయపడకండి | do not be afraid, do not worry | భయపడకు |
అభ్యాసం · Practice
మీరే చెప్పండి · Use it
మీరు గ్రంథాలయంలో ఉన్నారు. అక్కడి నియమాలు ఐదు బిగ్గరగా చెప్పండి — 'ఇక్కడ … కండి.' తరువాత ఒక స్నేహితుడితో అవే మాటలు -కు తో చెప్పండి.
Imagine you are the person in charge of a library or a temple, and say five rules out loud, all with -కండి: ఇక్కడ బిగ్గరగా మాట్లాడకండి, ఇక్కడ ఏమీ తినకండి, లోపలికి రాకండి. Then say the same five to one friend, changing every -కండి into -కు. Finish by comforting someone: భయపడకు, ఇక్కడ ఉండు.